قيافهء مريض يعنى امتحان بالنظر و نبض و قاروره يگانه بود . در عهد خانوادهء مرابطين اندلس به اوج شهرت رسيد و تا مقام وزارت پيش رفت . در زمان او قانون ابن سينا به وسيلهء تاجرى از حلب به دمشق رسيد . پيش از اين طبيبان اندلس از اين تأليف شرقى اطّلاعى نداشتند . اين كتاب به ابو العلاء هديه شد و او آن را ديد و نپسنديد و به جاى وارد كردن آن كتاب در كتابخانهء خود ، اوراق سفيد آن را جدا كرده براى نوشتن نسخه براى مريضان مورد استفاده قرار داد . اين خانواده سيادت و بزرگى ابن سينا را هرگز قبول نكردند . بنابراين وى نه تنها برترى قانون را انكار كرد و آن را كتابى بىفايده تلقّى كرد ، بلكه با نوشتن مقالة فى الرّد على ابن سينا فى مواضع من كتابه فى الادويه المفردة اشتباهات ابن سينا را در ادويهء مفرده جلد دوم قانون روشن ساخت و انتقادى مفصّل بر آن نوشت . فرزند جليل القدر او ابو مروان بن ابو العلاء زهر ( متوفّى 557 ه . / 1161 م . ) در برابر معالجات قانون كتاب التيسير را نوشت و از شاگردش ابن رشد خواست كه كتابى راجع به كلّيّات بنويسد . اين دو كتاب در مجموعهء علمى طبّ مقام بسيار والايى دارند . دانشجويان زيادى از مجلس درس ابو العلاء مستفيض شدند و از آن جمله علاوه بر فرزندش ابو مروان ، ابو عامر بن نيق شاطبى معروف است . ابو العلاء در اشبيليه در سال 525 ه . / 1131 م . وفات يافت . كتاب الخواص ، كتاب الادوية المفردة ، الايضاح بشواهد الافتضاح فى الرّد على ابن رضوان ، مقاله فى بسطة لرسالة يعقوب بن اسحاق الكندى فى تركيب الادوية ، كتاب النكت الطبيّة و غيره از جملهء كتاب‌هاى اوست . تذكرة ابو العلاء فى الطبّ در سال 1911 م . با ترجمهء فرانسه گابريل كولين در پاريس به چاپ رسيده است . نسخه‌هاى خطّى كتاب الاغذيه و كتاب الخواص در كتابخانهء احمد ثالث ( تركيه ) موجود است . 2